Khi trẻ mất kiểm soát cảm xúc sau khi chơi game như tức giận, cáu gắt, đập đồ, khó chịu khi bị ngăn cản, điều này có thể do
• Trẻ quá tập trung vào chiến thắng, nên khi thua sẽ dễ tức giận
• Trẻ bị kích thích thần kinh quá mức, não chưa kịp điều chỉnh lại sau khi dừng chơi game
• Trẻ chưa học được cách kiểm soát cảm xúc thất vọng và áp dụng vào thực tế
• Trẻ dùng game để trốn tránh cảm xúc tiêu cực khác, khi bị cấm sẽ phản ứng mạnh hơn
Vậy làm sao để giúp bé kiểm soát cảm xúc khi chơi game mà không khiến bé cảm thấy bị ép buộc
1. Giúp bé kiểm soát cảm xúc khi thua game
Dấu hiệu bé không kiểm soát được cảm xúc khi thua game
• Nổi nóng, đập bàn phím, ném điện thoại, la hét
• Cáu gắt với bố mẹ, anh chị em
• Khóc lóc, than vãn, không chấp nhận thất bại
2. Dạy bé kỹ thuật dừng lại đánh giá phản ứng
Ví dụ thực tế
• Bé chơi một trận game và bị thua, bé tức giận ném chuột xuống bàn
• Trước khi bé phản ứng mạnh hơn, bố mẹ hoặc chuyên gia có thể hướng dẫn: “Con dừng lại một chút, hít một hơi thật sâu, đếm từ một đến mười. Bây giờ con thử nghĩ xem, con thua vì lý do gì. Có cách nào để lần sau con thắng không??”
=> Mục tiêu của cách này là thay vì phản ứng ngay lập tức, bé học cách tạm dừng phân tích điều chỉnh, giúp kiểm soát cơn giận
3. Chuyển hướng cảm xúc từ tức giận thành học hỏi
Ví dụ thực tế
• Bé than vãn Con ghét trò này, nó không công bằng, con thua hoài
• Thay vì phản ứng tiêu cực, hãy hướng bé sang một suy nghĩ khác
“Nếu con thắng ngay từ đầu mà không gặp thử thách nào, con có thấy trò chơi còn thú vị không Lần này con đã rút ra bài học gì để lần sau chơi tốt hơn”
=> Mục tiêu của cách này là giúp bé chuyển sự tập trung từ cảm giác thất bại sang tư duy cải thiện
4. Dạy bé cách nhận diện cảm xúc của mình
Ví dụ thực tế
• Bé hét lên Con tức quá Game này dở lắm
• Hướng dẫn bé diễn đạt cảm xúc đúng cách: “Con đang cảm thấy tức giận phải không Con có thể nói rõ hơn tại sao con giận không??”
Mục tiêu của cách này là giúp bé gọi tên cảm xúc, thay vì chỉ phản ứng bộc phát
5. Giúp bé kiểm soát cảm xúc khi bị bố mẹ ngăn chơi game
Dấu hiệu bé mất kiểm soát khi bị ngăn chơi game
• Cáu gắt, phản ứng mạnh khi bố mẹ yêu cầu dừng game
• Năn nỉ, khóc lóc, thậm chí quậy phá để được chơi tiếpNói dối để lén chơi game vào giờ bị cấm
6. Thống nhất quy tắc trước khi chơi game
Ví dụ thực tế
• Nếu bố mẹ bất ngờ tắt game khi bé đang chơi, bé sẽ phản ứng mạnh. Thay vào đó, trước khi chơi, hãy thống nhất với bé
“Con được chơi một tiếng, khi đến giờ, bố mẹ sẽ nhắc trước mười phút, sau đó con tự động tắt game mà không cần nhắc lại, được không?”
=> Mục tiêu của cách này là khi bé có sự chuẩn bị trước, bé sẽ dễ dàng chấp nhận dừng game hơn
7. Dùng kỹ thuật thỏa thuận lựa chọn để bé không cảm thấy bị ép buộc
Ví dụ thực tế
“Khi hết giờ, thay vì ra lệnh Tắt game ngay, bố mẹ có thể đưa ra lựa chọn. Con muốn tắt ngay bây giờ hay con cần thêm năm phút để hoàn thành trận đấu, nhưng sau đó không được xin thêm”
=> Mục tiêu của cách này là bé có cảm giác được chủ động quyết định, dễ hợp tác hơn
8. Chuyển sự chú ý của bé sang hoạt động khác
Ví dụ thực tế
• Bé giận dỗi khi không được chơi game. Thay vì chỉ bảo Không chơi nữa, bố mẹ có thể hướng bé sang một hoạt động hấp dẫn khác
“Hôm nay mẹ có món bánh con thích, mình cùng làm thử nhé !“
=> Mục tiêu của cách này là giúp bé không cảm thấy bị mất mát khi dừng game
9. Giúp bé kiểm soát cảm xúc khi không được chơi game
Dấu hiệu bé phụ thuộc vào game
• Bé than phiền, buồn bã khi không được chơi game
• Không biết làm gì khác ngoài game
• Tỏ ra chán nản, cáu gắt nếu không có thiết bị chơi game
10. Giúp bé tạo danh sách hoạt động khác
Ví dụ thực tế
• Nếu bé cảm thấy không có gì thú vị ngoài game, hãy cùng bé tạo một danh sách hoạt động khác, ví dụ
Những điều con có thể làm ngoài chơi game
Chơi thể thao
Chơi cờ, giải Rubik
Học vẽ
Nấu ăn cùng bố mẹ
Hôm nay con thử chọn một hoạt động trong danh sách này nhé
Mục tiêu của cách này là cho bé thấy có nhiều niềm vui khác ngoài game
11. Tạo thử thách thay thế game
Ví dụ thực tế
• Nếu bé mê cảm giác chiến thắng trong game, bố mẹ có thể tạo thử thách tương tự ngoài đời thực
Tuần này con có thể làm ba việc tốt để nhận phần thưởng không Ví dụ như giúp mẹ rửa bát, làm bài tập xong sớm, hoặc học một kỹ năng mới
Mục tiêu của cách này là chuyển cảm giác thành công từ game sang thực tế
12. Khi nào cần can thiệp chuyên gia
Nếu sau hai đến bốn tuần áp dụng các phương pháp trên mà bé vẫn
• Mất kiểm soát hoàn toàn với game, không thể dừng chơiCó hành vi cực đoan như đập phá, la hét quá mức khi bị cấm chơi
• Bỏ ăn, bỏ học để chơi game
• Mất kết nối với gia đình, không quan tâm đến gì ngoài game
Lúc này cần tham vấn chuyên gia tâm lý để có biện pháp điều trị chuyên sâu
======================================================
Để giúp bé kiểm soát cảm xúc khi chơi game, bố mẹ cần kiên nhẫn, không la mắng mà hướng dẫn bé cách tự điều chỉnh
• Dạy bé kỹ năng kiểm soát cơn giận bằng cách dừng lại, suy nghĩ và tìm cách cải thiện
• Không đột ngột cấm game, mà thiết lập quy tắc rõ ràng
• Hướng bé đến những hoạt động khác để bé không cảm thấy game là niềm vui duy nhất
Bằng cách đồng hành thay vì áp đặt, bé sẽ học được cách chơi game một cách lành mạnh mà không ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống
